Przez dekady sukces był jak drabina – jednokierunkowy, szczeblowy, zorientowany na szczyt. Starsze pokolenia utożsamiały go z „trofeami”: wysokim stanowiskiem, prestiżem i gromadzeniem dóbr. Dziś ten model ustępuje miejsca koncepcji mozaiki. Co to oznacza?
Jak zauważa portal blizejsiebie.info, głównym mechanizmem tej zmiany jest przejście od walidacji zewnętrznej (co powiedzą inni?) do wewnętrznej (jak ja się z tym czuję?). To nie jest chwilowa moda, ale głęboka ewolucja postaw. Młodzi ludzie, obserwując wypalenie zawodowe swoich rodziców, dokonują racjonalnej analizy kosztów i korzyści.
Generacja Z częściej celebruje tzw. small wins. Zamiast czekać na spektakularny awans za 5 lat, szukają satysfakcji w codziennych projektach i zachowaniu równowagi między pracą a życiem prywatnym (tzw. work-life balance).
Co dla młodego pokolenia liczy się naprawdę?
Czy odejście od tradycyjnego sposobu postrzegania sukcesu oznacza, że dzisiejszemu pokoleniu łatwiej osiągnąć uczucie „spełnienia” i zadowolenia z życia prywatnego czy zawodowego? Niezupełnie. Osiągnięcie satysfakcji nadal wiążę się z pewnymi wyzwaniami, ale podchodzimy do nich bardziej świadomie, zdając sobie sprawę z tego, że nie warto tracić zdrowia psychicznego na rzecz (nawet spektakularnego) sukcesu finansowego.
Work-life balance
Troska o swoje zdrowie psychiczne i zachowanie równowagi między życiem prywatnym a zawodowym jest dzisiaj fundamentem sukcesu. Podczas badania w ramach kampanii Bliżej Siebie – „Sukces na wagę zdrowia – o kondycji psychicznej i przyszłości pracy”, ponad połowa respondentów, który zredefiniowali sukces, przyznała, że to właśnie troska o swoją psychikę i balans życiowy skłoniła ich do zmian.
Sprawczość i sens
Ślepe podążanie za poleceniami przełożonego dla pokolenia Z i milenialsów brzmi jak ponury żart. Młodzi ludzie chcą rozumieć „po co” coś robią i zamiast mechanicznie wykonywać polecenia, zależy im na wykonywaniu zadań, w których rzeczywiście są najlepsi. Na własnych zasadach i bez przymusowego wciskania ich w ramy stanowisk kierowniczych. Wartością dodaną jest również wpływ, jaki wywiera to na otoczenie, bo współcześnie sukces to już nie tylko praca indywidualna, ale zespołowa.
Dobre relacje
Dzisiaj to ludzie wpływają na wyniki, a nie na odwrót. Młode pokolenie uważa, że udana kariera to ta, która opiera się na zaufaniu i wzajemnym szacunku. Bezpieczne środowisko pracy, które daje nam spokój emocjonalny, realnie przekłada się na efektywność zespołu i zadowolenie z życia zawodowego. Liczy się również możliwość zachowania swojej autonomii i autentyczności.
Zaskakujące są wyniki badań przytaczane przez mojebankowanie.pl dotyczące nastolatków. Według nich przepis na sukces to nie tylko ciężka praca, ale w dużej mierze szczęście i znajomości. To pokazuje ich pragmatyczne, a czasem wręcz sceptyczne podejście do tradycyjnej merytokracji.
Aż 60% przedstawicieli Gen Z twierdzi, że odrzuciłoby awans, gdyby negatywnie wpłynął on na ich życie prywatne. To pokazuje, że granica między „pracuję” a „żyję” stała się nienaruszalna.
Co takie zmiany oznaczają dla rynku pracy?
Redefinicja sukcesu generuje ogromne wyzwanie dla tradycyjnych struktur korporacyjnych. Jeśli kolokwialnie rzecz ujmując „marchewka” w postaci gabinetu czy tytułu dyrektora przestała kusić, firmy muszą znaleźć inne systemy motywacyjne. Portal PulsHR opisuje zjawisko, które jeszcze dekadę temu byłoby nie do pomyślenia: młodzi zdolni ludzie coraz częściej odrzucają propozycje awansów menedżerskich.
Perspektywa zarządzania ludźmi, odpowiedzialności za cudze błędy i niekończących się spotkań jest postrzegana jako obciążenie, a nie nagroda. Zamiast „fotela managera”, młodzi wolą rozwój ekspercki. Chcą być coraz lepsi w tym, co robią, ale bez konieczności wchodzenia w hierarchiczne tryby. CareerUp.pl nazywa to „karierą bez fotela”, gdzie prestiż buduje się poprzez unikalne kompetencje, a nie liczbę podwładnych.
Czy biznes potrafi zaadaptować się do świata, w którym pracownik nie chce być już „zasobem”, a partnerem w projektowaniu dobrostanu? Ta ewolucja może być najzdrowszą rzeczą, jaka spotkała rynek pracy od czasów rewolucji przemysłowej. Pozostaje jednak wątpliwość – czy systemy oparte na ciągłym wzroście potrafią współgrać z ludźmi, którzy mówią: „wystarczy mi tyle, ile mam, byle bym był szczęśliwy”?