Studenci wchodzący na rynek pracy dbają o to, aby być praktycznie przygotowanymi na stanowiska, na które aplikują. Czasem zapominają o tym, że nie tylko wiedza i praktyczne umiejętności są ważne dla pracodawców. Liczą się też umiejętności miękkie. Jakie to umiejętności i jak je nabyć, by wyróżnić się na rynku pracy?
Czym są umiejętności miękkie?
Umiejętności możemy podzielić na 2 rodzaje:
- umiejętności twarde
- umiejętności miękkie
Do tych pierwszych zalicza się wszystkie te umiejętności, które są niezbędne do wykonywania pracy, o którą się starasz. W przypadku informatyków będzie to związane z obsługą konkretnych programów komputerowych, zaś w przypadku np. studentów dziennikarstwa, umiejętność napisania konkretnego rodzaju artykułu.
Umiejętności miękkie to zespół cech, które nie są związane z umiejętnościami praktycznymi, lecz z kompetencjami społecznymi, osobistymi i interpersonalnymi.
CIEKAWOSTKA: Według raportu PARP umiejętności miękkie są przekazywane przez starszych pracowników, bardziej doświadczonych w zespole. Młodsi zaś w zamian przekazują wiedzę dotyczącą nowych technologii i tego, jak je wykorzystać w pracy.
Przykłady umiejętności miękkich:
- rezyliencja na stres
- motywacja do pracy
- komunikacja z zespołem i zdolność pracy w nim
- dążenie do samorozwoju
- szybka adaptacja do zmiennych warunków pracy
- umiejętność delegowania zadań i egzekwowania ich wykonania
- życzliwość i empatia wobec innych
- świetna organizacja czasu pracy
- terminowość
- dbanie o dobrą atmosferę w zespole
- znajdowanie kompromisów
- rozwiązywanie konfliktów
- radzenie sobie z konstruktywną krytyką
- elastyczność
Dlaczego umiejętności miękkie mogą być bardziej cenione niż doświadczenie zawodowe?
Studenci wchodzący na rynek pracy w 2026 roku nie mają łatwo. Konkurencja jest duża, a wszelkie raporty dotyczące rynku pracy jasno wskazują, że osoby z wykształceniem wyższym mogą mieć więcej trudności ze znalezieniem pracy niż osoby, które zakończyły edukację na niższych poziomach. Wynika to właśnie z obecności sztucznej inteligencji i automatyzacji zadań, za które kiedyś odpowiadał wyłącznie człowiek.
Oczywiście AI nie zabierze całej pracy wszystkim, bo jest to nadal twór rozwijający się i czasem zawodzi. Pracodawca zatem zadaje pytanie: Czy poradzisz sobie, będziesz umiał wykonać swoje obowiązki, jeśli AI chwilowo zawiedzie?
To jest przykład elastyczności, ale też umiejętności pracy w sytuacji kryzysowej, stresowej, wymagającej logicznego i kreatywnego myślenia. To ten moment, w którym umiejętności miękkie stawiane są wyżej niż umiejętności twarde. Bo od tego, jak poradzisz sobie w niespodziewanej sytuacji, zależą efekty Twojej pracy. Ale też od umiejętności miękkich zależy praca zespołu. Ta zaś zmieniła się w wyniku pandemii i wprowadzenia hybrydowego modelu pracy.
Czynnik ludzki jako element ocieplający wizerunek firmy
Niemal każdy chat dostępny na stronach internetowych firm działających w formie B2C, to chatbot. Automatyczne odpowiedzi mają odciążyć pracę doradców klienta i skierować do nich tylko tych, którzy nie mogą znaleźć automatycznie rozwiązania swojego problemu. Jednak wiele jest głosów mówiących o tym, że klienci, którzy kontaktują się z firmami, znacznie bardziej cenią kontakt z człowiekiem, niż z botem. Zauważ, że nawet w reklamach telewizyjnych niektóre banki reklamują się tym, że na infolinii porozmawiasz z konsultantem, a nie z automatem.
Dlaczego to jest tak promowane?
Bo tylko człowiek jest w stanie empatycznie podejść do drugiego człowieka. Otwartość na innych, znowu – bycie elastycznym, odporność na stres i umiejętność pracy z trudnym klientem – to są cechy, których pracodawcy poszukują wśród pracowników. Co z tego, że potrafisz świetnie wykonać swoje zadania, jeśli nie umiesz porozumieć się z drugim człowiekiem? Komunikacja i otwartość to klucz do sukcesu!
Które umiejętności miękkie są najcenniejsze w 2026 r. wśród polskich pracodawców?
Wiesz już, czym są umiejętności miękkie i dlaczego są tak ważne w ogólnym funkcjonowaniu firmy. Teraz czas odpowiedzieć na pytanie, które z nich są stawiane na pierwszym miejscu przez pracodawców w 2026 r.
- KRYTYCZNE MYŚLENIE
Odnosi się przede wszystkim do korzystania ze sztucznej inteligencji. ChatGPT czy Gemini to pomocne narzędzia, ale nie nieomylne. Krytyczne myślenie przydaje się zatem, by zauważyć, czy przypadkiem AI nie podaje nam rozwiązań, których nie da się zrealizować, lub czy nie są one błędne. Wielu specjalistów z tej dziedziny zwraca uwagę też na to, że mechanizmy te działają globalnie, a to oznacza, że często brakuje im kontekstu kulturowego i społecznego w kwestii zagadnienia, o które pytamy. Dlatego dla pracodawców tak ważne jest, abyś potrafił zweryfikować, czy proponowane przez AI rozwiązanie jest zgodne z prawdą.
- INTERDYSCYPLINARNOŚĆ
Szczególnie poszukiwana cecha wśród osób, które obejmują stanowiska kierownicze lub te związane z zarządzaniem zespołem. Możesz być świetnym specjalistą od HR-u, ale jeśli zarządzasz zespołem i nie potrafisz się z nim porozumieć, to prędzej czy później pojawią się problemy w realizacji zadań grupowych. Czasem warto doszkolić się np. w psychologicznych aspektach pracy z zespołem. Będąc programistą różnorodne kursy związane z socjologią czy psychologią, również mogą pomóc w tworzeniu odpowiedniej ścieżki klienta – tak aby wczuć się w rolę użytkownika i nie tylko stworzyć mechanizm, ale stworzyć taki z wygodnym w obsłudze interfejsem.
- REZYLIENCJA I SELF-MANAGMENT
Rezyliencja, czyli zdolność do szybkiej adaptacji, jest obecnie bardzo pożądaną cechą, bo czasy, w których żyjemy, są dynamiczne, a to oznacza mnóstwo zmian. Pracownik, który potrafi się dostosować do tych zmian i nie wypala się za szybko, jest bardzo wartościowy dla pracodawców. Do tego, w połączeniu z umiejętnością zarządzania własnym czasem pracy i budowania odporności psychicznej na dynamiczne i stresujące warunki, jest to nieoceniona wartość, która jest bardzo cenna dla samego zatrudnionego.
- BUDOWANIE RELACJI
Interakcje międzyludzkie są bardzo ważne, szczególnie w pracy zespołowej. Jeśli nie potrafisz porozumieć się ze współpracownikami, ciężko będzie osiągać oczekiwane rezultaty. Potrzebujemy drugiego człowieka do pomocy, do kompleksowej realizacji projektów. Osoby będące w dobrych relacjach z innymi pracownikami są w stanie szybciej i łatwiej realizować zadania niż osoby działające w pojedynkę.
- SKUTECZNE PROMPTOWANIE
Ten punkt można by połączyć z krytycznym myśleniem. Skoro coraz częściej wymaga się od pracowników korzystania z AI, to dobrze jest umieć zadawać jej właściwe pytania i wpisywać odpowiednie polecenia. Jednocześnie skutecznego promptowania można uczyć resztę zespołu. Chodzi więc o to, aby zachęcić zespół do korzystania ze sztucznej inteligencji, by zaoszczędzić czas na zadaniach, które dla człowieka są czasochłonne, a które AI zajmują chwilę.
Gdzie i jak uczyć się umiejętności miękkich podczas studiów?
Zdobycie umiejętności twardych nie jest trudne. Wystarczy czasem kurs weekendowy, aby poznać jakieś narzędzia. Natomiast umiejętności miękkie to kwestia praktyki i ćwiczenia w sytuacjach, w których aktualnie jesteś.
Student dzienny nie ma czasu na pracę w zawodzie, ale wykonując nawet prace dorywcze, może już zdobywać umiejętności miękkie. Pracując jako kelnerka czy pracownik działu obsługi klienta, uczysz się rezyliencji na stres, potrafisz funkcjonować w szybko zmieniających się warunkach, a przede wszystkim zdobywasz doświadczenie w radzeniu sobie z trudnymi klientami, rozwijając empatię i życzliwość.
Jeśli dorabiasz jako freelancer ważny jest self-managment i organizacja czasu pracy. Również zaangażowanie w koła naukowe czy wolontariaty także pomaga rozwijać umiejętności miękkie.
Często prace dorywcze są traktowane gorzej przez studentów, bo uważają oni, że nie są one w ogóle przydatne w docelowej ścieżce kariery. Ale to właśnie tam trenujesz umiejętności miękkie, które mogą uczynić z Ciebie lidera zespołu. Dzięki nim możesz też wyróżnić się spośród innych kandydatów, z którymi konkurujesz o dane stanowisko. Posiadając już te umiejętności na początku kariery, możesz skupić się na rozwijaniu innych kompetencji, które są niezbędne dla Twojego rozwoju.
Pokolenie Z to osoby, które dokładnie wiedzą, czego chcą i nie godzą się na warunki, które nie są zgodne z ich oczekiwaniami lub mogą przyczyniać się do szybkiego wypalenia. Dlatego pracodawcy szukają osób z rozwiniętymi umiejętnościami miękkimi, bo doskonale wiedzą, że mogą takiego pracownika zatrzymać na dłużej. Z kolei taki pracownik jest w stanie lepiej radzić sobie w pracy, a także negocjować warunki, aby były dla niego korzystniejsze.
Jako student możesz też poznawać umiejętności miękkie, zapisując się na zajęcia w ramach OGUN-ów, czyli ogólnouniwersyteckich przedmiotów, które możesz wybierać spośród ofert wszystkich wydziałów. To doskonała okazja do rozwinięcia interdyscyplinarności i poszerzenia swojej wiedzy.
Źródła: